Omschrijving Ik omschrijf een zintuigentuin als een tuin waarin door de vormgeving, de inrichting en het type planten specifieke belevingen worden gestimuleerd. De zintuiglijke prikkels die daarvoor nodig zijn, kunnen zowel passief als actief uitgelokt. Passief door te kijken, te horen, te ruiken en te voelen, door de sfeer te ervaren zonder zelf bewust actieve handelingen te verrichten. Actief door te proeven, vast te pakken, te gaan ontdekken, te zoeken, te onderzoeken, bewust te zien en te horen, te creëren, te bewegen, tuinwerkzaamheden te verrichten enz.
Zintuigenplanten vormen t.o.v. andere planten een meerwaarde voor mensen doordat ze de zintuigen op zo’n nadrukkelijke wijze prikkelen, dat ze meer dan dat bij andere planten het geval is onze aandacht trekken. Dit intensiveert onze waarneming en beleving, het maakt dat we actiever betrokken raken bij de omgeving. De veelal aangename zintuiglijke sensatie kost ons geen mentale energie en heeft daardoor een ontspannend effect (Attention Restoration Theory. Kaplan, 1989).
In een zintuigentuin kunnen planten die op verschillende zintuigen een appèl doen door elkaar geplaatst worden. Er kunnen ook hofjes of bakken gecreëerd worden gericht op één specifieke zintuiglijke prikkel. Mijn persoonlijke voorkeur gaat uit naar deze laatste opzet. De meer gestructureerde vormgeving maakt het m.n. voor begeleiders zonder plantenkennis makkelijker om activiteiten aan te bieden omdat er vooraf al keuzes gemaakt zijn. Zo kom je in het snoephofje vooral om te proeven en in de voelsprietenhof om te voelen. Toch biedt ook zo’n voorgestructureerde tuin nog voldoende ruimte voor eigen impulsen en creativiteit van medewerkers en deelnemers die in een bepaald tuingedeelte vertoeven.
In de verschillende ‘hofjes’ staan planten die een appèl doen op een specifiek zintuig. Zo’n ruimte leent zich echter ook goed voor het aanbieden van activiteiten met natuurlijke materialen die bijdragen aan de prikkeling van het specifieke zintuig.
Een zintuigentuin is een heel geschikte plaats voor (belevings-)activiteiten die aan de buitenruimte zijn gebonden. Zoals het maken van vuur, spelen met water, bouwen van hutten. Activiteiten die niet alleen als “leuk” worden ervaren, maar tevens een therapeutisch effect kunnen hebben. Zintuigentuinen lenen zich tevens voor kunstzinnige en eenvoudige culinaire activiteiten met natuurlijke materialen .